GallaecIA

Media Hacklab

Laboratorio universitario de experimentación e innovación en intelixencia artificial e xornalismo

MEMORIA TÉCNICA: GALLAECIA MEDIA HACKLAB

1. INTRODUCIÓN E CONTEXTO

GallaecIA Media Hacklab xorde como resposta á necesidade de crear un espazo dixital especializado para a materia Xornalismo Automatizado Intelixente da Facultade de Ciencias da Comunicación (USC), ante a rápida evolución do xornalismo impulsado por intelixencia artificial. Este laboratorio dixital funciona como punto de confluencia entre a intelixencia artificial, o xornalismo e a formación universitaria.

O nome GallaecIA Media Hacklab foi concibido como unha combinación poderosa, creativa e con forte identidade que reflicte tanto as raíces culturais como a proxección tecnolóxica do proxecto:

Así, GallaecIA Media Hacklab configúrase como un laboratorio de innovación en IA e xornalismo, ancorado na tradición galega pero mirando decididamente ao futuro, onde a identidade cultural non se opón á modernidade tecnolóxica senón que a enriquece e dóalle un carácter distintivo.

O proxecto nace nun momento –o ano 2025– no que a converxencia entre tecnoloxía e xornalismo esixe non só novos coñecementos técnicos, senón tamén espazos de experimentación, exhibición e arquivo que permitan tanto o aprendizaxe práctico como a documentación histórica desta transformación profesional.

2. OBXECTIVOS ESTRATÉXICOS

2.1 Obxectivos principais

2.2 Obxectivos técnicos

3. ARQUITECTURA DO SISTEMA

3.1 Estrutura organizativa

O portal estrutúrase en tres piares fundamentais:

  1. Biblioteca de proxectos web: Traballos integrais desenvolvidos con tecnoloxías de IA
    • Sección curso actual
    • Arquivo histórico por anos académicos
  2. Repositorio audiovisual: Contidos xerados mediante IA
    • Galería de vídeo (curso actual e arquivo)
    • Galería de audio (curso actual e arquivo)
  3. Sistema de metadatos: Capa de organización que cataloga e relaciona contidos
    • Metadatos de autor
    • Metadatos temporais
    • Metadatos descritivos

3.2 Fluxo de traballo

O sistema implementa un fluxo de traballo automatizado:

  1. Entrada: Os estudantes depositan os seus proxectos en carpetas específicas (proxectos/curso_actual, video/curso_actual, audio/curso_actual)
  2. Procesamento: Scripts automatizados detectan, optimizan e catalogan os contidos
  3. Arquivado: Ao finalizar o curso académico, os contidos trasladanse automaticamente ao arquivo histórico
  4. Visualización: O frontend presenta os contidos organizados segundo a súa tipoloxía e cronoloxía

4. IMPLEMENTACIÓN TÉCNICA

4.1 Stack tecnolóxico

O proxecto desenvolveuse baixo un paradigma de simplicidade efectiva, priorizando a mantenibilidade e robustez sobre a complexidade innecesaria.

Frontend:

Backend/Automatización:

Multimedia:

Seguridade e optimización:

4.2 Solucións de deseño

Deseño visual: Adoptouse unha estética "retro-futurista" inspirada en interfaces de terminal, aplicando:

Estrutura de interfaz:

5. IMPLEMENTACIÓN COMO PWA (PROGRESSIVE WEB APP)

5.1 Características PWA implementadas

O proxecto foi deseñado como unha Progressive Web App completa, permitindo aos usuarios instalar a aplicación nos seus dispositivos como se fose unha app nativa:

5.2 Arquitectura do Service Worker

Implementouse un sistema de caché en dúas capas:

5.3 Xestión de iconos e metadatos

Creouse un sistema completo de iconos optimizados:

6. SCRIPTS DE AUTOMATIZACIÓN

O proxecto inclúe varios scripts esenciais para o seu funcionamento:

6.1 Xerador de galerías (generar_galeria.py)

6.2 Optimización multimedia

6.3 Xestión PWA e optimización

6.4 Limpeza e mantemento

7. ESTRUTURA DE CARPETAS

gallaecia_media_hacklab/
├── assets/               # Recursos estáticos
│   ├── css/              # Estilos (styles.css, styles.min.css)
│   ├── js/               # JavaScript (bundle.js, bundle.min.js, pwa-manager.js)
│   ├── img/              # Imaxes de interfaz e iconos PWA
│   └── thumbs/           # Miniaturas xeradas automaticamente
├── datos/                # Metadatos persistentes (JSON)
├── logs/                 # Arquivos de seguimento para optimización
│   ├── audio_procesados.json  # Rexistro de audios procesados
│   ├── videos_procesados.json # Rexistro de vídeos procesados
│   └── procesamiento_*.log    # Logs detallados de operacións
├── proxectos/            # Proxectos web completos
│   ├── curso_actual/     # Proxectos do curso vixente 2024-25
│   └── arquivo/          # Proxectos de cursos anteriores (2022-23, 2023-24)
├── video/                # Contidos de vídeo optimizados
│   ├── curso_actual/     # Vídeos do curso 2024-25
│   └── arquivo/          # Arquivo histórico de vídeos
├── audio/                # Contidos de audio optimizados  
│   ├── curso_actual/     # Audios do curso 2024-25
│   └── arquivo/          # Arquivo histórico de audios
├── metodoloxia/          # Sistema de fichas metodolóxicas
├── metodoloxia_fichas/   # Base de datos de fichas en JSON
├── scripts/              # Scripts de automatización e optimización
├── repo/                 # Repositorio open source con código do proxecto
├── backup/               # Respaldos automáticos con timestamp
├── manifest.json         # Configuración PWA
├── service-worker.js     # Service Worker para funcionamento offline
├── .htaccess            # Configuración servidor con reglas PWA
└── README.md            # Documentación do proxecto

8. INTEGRACIÓN REDES SOCIAIS (OPEN GRAPH)

O proxecto implementa meta tags universais Open Graph para optimizar a presenza en redes sociais:

8.1 Implementación técnica

<meta property="og:title" content="Gallaecia Media Hacklab - Centro de Creación Dixital">
<meta property="og:description" content="Centro experimental de creación multimedia, tecnoloxías dixitais e innovación pedagóxica do IES de Valga">
<meta property="og:image" content="assets/img/og-image.png">
<meta property="og:url" content="https://valga.gal">
<meta property="og:type" content="website">
<meta property="og:locale" content="gl_ES">

<!-- Twitter específico -->
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image">
<meta name="twitter:title" content="Gallaecia Media Hacklab">
<meta name="twitter:description" content="Centro experimental de creación multimedia e innovación pedagóxica">
<meta name="twitter:image" content="assets/img/og-image.png">

8.2 Beneficios

9. FLUXO DE ACTUALIZACIÓN

O proceso de actualización segue un fluxo sistemático:

9.1 Recollida de novos contidos

9.2 Preparación e optimización

Antes de procesar os novos contidos, é fundamental executar o script de marcado para establecer un punto de referencia:

bash scripts/marcar_archivos_procesados.sh

Este script crea un rexistro dos arquivos existentes en logs/audio_procesados.json e logs/videos_procesados.json para evitar o reprocesamento innecesario, mellorando a eficiencia do sistema. A continuación, procédese á optimización dos contidos multimedia:

bash scripts/optimizar_videos.sh
bash scripts/optimizar_audio.sh

O sistema inclúe mecanismos para preservar caracteres especiais e acentos nos nomes de autores. Se é necesario modificar manualmente os nomes con tildes ou caracteres especiais, pódese utilizar o seguinte comando:

python3 generar_galeria.py --editar-autores

9.3 Xeración de estrutura e metadatos

python3 generar_galeria.py

9.4 Minificación para produción

npx clean-css-cli -o assets/css/styles.min.css assets/css/styles.css
cat assets/js/main.js assets/js/modal.js > assets/js/bundle.js
npx terser assets/js/bundle.js -o assets/js/bundle.min.js

9.5 Arquivado ao finalizar curso académico

9.6 Limpeza automática de recursos

O sistema inclúe funcionalidades de limpeza automática:

10. DESAFÍOS E SOLUCIÓNS

10.1 Desafíos técnicos

Durante o desenvolvemento, enfróntanse diversos retos técnicos:

  1. Heteroxeneidade de formatos multimedia: Solucionado mediante scripts de normalización que garantizan compatibilidade cross-browser.
  2. Nomenclatura inconsistente: Implementamos un sistema de normalización de nomes de arquivos que preserva a autoría mentres estandariza a estrutura.
  3. Optimización de recursos pesados: Desarrollamos unha cadea de procesamiento que reduce significativamente o tamaño dos arquivos multimedia (ata un 80% en vídeos) sen comprometer a calidade perceptible.
  4. Adaptabilidade a distintos dispositivos: Implementamos un deseño responsivo con breakpoints estratéxicos e tratamento específico para a visualización de vídeos verticais vs. horizontais.
  5. Escalabilidade do repositorio: A arquitectura modular permite a incorporación continua de contidos sen degradar o rendemento do sistema.

10.2 Axustes de deseño

O proceso iterativo incluíu varias refinacións de deseño:

  1. Mellora de grid responsivo: Inicialmente enfréntanse problemas coa visualización de galerías en diferentes tamaños de pantalla. Resolvéuse mediante un sistema de grid avanzado que mantén a coherencia visual.
  2. Optimización de controis de reprodución: Os controis nativos adaptáronse para mellorar a accesibilidade e experiencia de usuario.
  3. Refinamento do sistema modal: Implementouse un lightbox personalizado para visualización de contidos sen interferir coa navegación principal.

11. IMPACTO EDUCATIVO

11.1 Beneficios pedagóxicos

O proxecto aporta múltiples vantaxes ao entorno académico:

11.2 Proxección profesional

O laboratorio actúa como ponte entre formación e profesión:

12. ANÁLISE DE RESULTADOS

12.1 Métricas actuais

12.2 Logros cualitativos

13. SISTEMA DE FICHAS METODOLÓXICAS

13.1 Innovación pedagóxica

Unha das características máis distintivas do sistema é a implementación dun sistema de fichas metodolóxicas progresivas que documenta non só os resultados finais dos proxectos, senón tamén os procesos, ferramentas e metodoloxías empregadas polos estudantes.

13.2 Funcionalidades do sistema

13.3 Beneficios educativos

Este sistema aporta valor pedagóxico significativo:

14. LIÑAS FUTURAS DE DESENVOLVEMENTO

14.1 Melloras técnicas previstas

14.2 Expansións conceptuais

15. CONCLUSIÓNS

GallaecIA Media Hacklab representa unha resposta integral aos desafíos que plantea a incorporación da intelixencia artificial ao currículo xornalístico. Non só funciona como un repositorio técnico, senón como un espazo vivo de experimentación, documentación e exhibición.

A súa implementación demostrou que:

  1. A automatización de procesos libera tempo para centrarse en aspectos creativos e pedagóxicos.
  2. A preservación sistemática de traballos académicos crea un valioso recurso educativo evolutivo.
  3. A estética distintiva refuerza conceptualmente a natureza innovadora do proxecto.
  4. A arquitectura modular garante sustentabilidade e adaptabilidade a futuras necesidades.

Este proxecto establece as bases para un novo paradigma na ensinanza do xornalismo automatizado, onde a tecnoloxía non só é obxecto de estudo, senón tamén infraestrutura que facilita e potencia o proceso educativo.

ANEXO: EQUIPO E CONTACTO

Dirección do proxecto:
Alberto Quian
Facultade de Ciencias da Comunicación - Universidade de Santiago de Compostela

Integración institucional:
GallaecIA Media Hacklab forma parte do proxecto xornalismo.gal, a plataforma dixital da Facultade de Ciencias da Comunicación da USC, sendo accesible a través do subdominio ia.xornalismo.gal

Contexto académico:
Este proxecto desenvólvese no marco das materias e liñas de investigación en innovación xornalística, novas narrativas e tecnoloxías emerxentes do Departamento de Ciencias da Comunicación, co apoio do grupo de investigación Novos Medios, ofrecendo un espazo de converxencia entre docencia, investigación e transferencia de coñecemento.